Tài liệu tham khảo về chủ nghĩa Khắc kỷ

tai-lieu-tham-khao-ve-chu-nghia-khac-ky

Phần này nằm ở cuối cuốn sách A guide to the good life (Tựa tiếng Việt là Chủ nghĩa Khắc kỷ) nhưng bị biên tập viên bỏ bớt. Ad đăng lên đây để cho những bạn quan tâm đến Chủ nghĩa Khắc kỷ muốn tìm hiểu thêm về nó.

Có khá nhiều các tác phẩm triết học khó tiếp cận với những người không phải triết gia. Dù vậy, đây không phải là trở ngại với phần lớn các tác phẩm về chủ nghĩa Khắc kỷ. Do đó những độc giả của cuốn sách này được khuyến khích tìm hiểu các nguồn chính thống của chủ nghĩa Khắc kỷ. Làm như vậy, họ có thể phát hiện ra rằng cách diễn giải của bản thân họ về chủ nghĩa Khắc kỷ khác so với tôi, và họ chắc chắn sẽ khám phá ra trong quá trình viết cuốn sách này, tôi đã phải lược bỏ rất nhiều trí tuệ và uyên thâm khác của chủ nghĩa Khắc kỷ.

Tác phẩm đáng mong chờ dành cho người mới bắt đầu tìm hiểu chủ nghĩa Khắc kỷ là tiểu luận của Seneca, đặc biệt là “Luận về đời sống viên mãn” (On the Happy Life), “Luận về tâm trí thanh thản” (On Tranquility of Mind) và “Luận về sự ngắn ngủi của kiếp người.” (On the Shortness of Life) Các bài luận này được in trong cuốn Seneca: Dialogues and Essays (Seneca: Đối thoại và tiểu luận) (Nhà xuất bản Đại học Oxford, 2008). Ngoài ra còn có trong tập 2 của bộ Seneca: Moral Essays (Seneca: Các tiểu luận đạo đức), thuộc thư viện cổ điển Loeb (cuốn này còn có ưu điểm là nhỏ gọn đủ để đựng trong ví. Do đó, nếu độc giả đang ở trong một bữa tiệc do một người không phải triết gia tổ chức và trò chuyện về những điều không phù hợp, họ có thể lui vào góc phòng, lấy cuốn tiểu luận của Seneca ra và đọc).

Những lá thư Seneca gửi Lucilius cũng xứng đáng nhận được sự chú ý. Có đến hơn một trăm lá thư, và một vài trong số đó thú vị hơn những cái còn lại. Hơn thế, bản thân những lá thư này cũng tập trung vào các chủ đề khác nhau. Chẳng hạn, trong lá thư số 83, Seneca nói về rượu; lá thư số 12 và 26 nói về tuổi già; và lá thứ số 7 nói về cuộc thi giữa các đấu sĩ (ông mô tả rằng trong giờ nghỉ giải lao, khán giả sẽ la ó để ai đó bị cắt cổ chỉ để cho họ có cái để xem). Bởi vậy có nhiều độc giả đã thành công trong việc tìm được cuốn sách có chứa những lá thư được tuyển lựa.

Tác phẩm của Musonius Rufus cũng đáng để tham khảo nhờ những lời khuyên thực hành của ông trong đời sống hàng ngày. Bản dịch được xuất bản duy nhất mà tôi biết của Musonius là của Cora Lutz có nhan đề Musonius Rufus: The Roman Socrates trong tập 10 của bộ Yale Classical Studies (Những tác phẩm cổ điển Yale) (1947), rất khó mua hay mượn được. Do đó tôi khuyến khích độc giả ghé thăm trang web của tôi (williambirvine.com) để có thông tin về cách săn được các cuốn sách của Musonius do Cynthia King dịch. (Đây là bản dịch mà tôi đã trích dẫn trong cuốn sách này).

Những độc giả muốn thử sức với Epictetus nên bắt đầu với cuốn Handbook (Cẩm nang thư) của ông (có tên khác là Encheiridion). Nó có lợi thế là ngắn gọn, dễ tiếp thu và tiếp cận về mặt triết học. Trong thế giới văn chương triết học, nó là một viên ngọc quý.

Cuốn Meditations (Suy tưởng) của Marcus Aurelius cũng khá gần gũi và không khó tìm. Dù vậy, việc đọc Suy tưởng có thể gây nản lòng, vì nó là bộ sưu tập những quan sát rời rạc (trừ chủ đề về chủ nghĩa Khắc kỷ) và đôi khi bị lặp lại.

Độc giả cũng có thể hứng thú với những phân nhánh khác ngoài chủ nghĩa Khắc kỷ. Chẳng hạn họ có thể tham khảo phác thảo tiểu sử của Diogenes Laertius về các nhân vật theo chủ nghĩa khắc kỷ Hy Lạp. Phác thảo của Zeno xứ Citium, Cleanthes và Chrysippus được in trong tập hai của Diogenes Laertius, thuộc về thư viện cổ điển Loeb. Và khi đã có trong tay tuyển tập này, sẽ rất thú vị nếu lướt qua trang phác thảo tiểu sử của Diogenes thành Sinope, một người theo chủ nghĩa hoài nghi. Ông đã kết hợp trí tuệ và sự hài hước vô cùng tài tình.

Độc giả có lẽ cũng muốn xem qua tiểu luận của Arthur Schopenhauer trong The Wisdom of Life and Counsels and Maxims (Trí tuệ cuộc đờiLời khuyên và châm ngôn). Mặc dù không hẳn thuộc trường phái Khắc kỷ, song những tiểu luận này mang tinh thần Khắc kỷ rõ rệt. Độc giả có thể cũng quan tâm đến tiểu thuyết gia Tom Wolfe với A Man in Full, trong đó một nhân vật tình cờ khám phá ra chủ nghĩa Khắc kỷ và sau đó bắt đầu thực hành theo. Cuối cùng, độc giả có thể có những cái nhìn rõ hơn về việc thực hành chủ nghĩa Khắc kỷ thông qua các tình huống khó khăn bằng cách đọc cuốn Courage under Fire: Testing Epictetus’s Doctrines in a Laboratory of Human Behavior (Lửa thử vàng: Kiểm tra học thuyết của Epictetus trong phòng thí nghiệm về hành vi con người) của James B. Stockdale.

Chúc các bạn đọc vui!

 

menu
menu